Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 27 juni 2016

Kadernota 2016: Haarlem gaat vooruit!

Het kan korter.
Raadsleden verdienen meer ondersteuning, is de boodschap van de VNG-denktank onder leiding van Amsterdamse wethouder Kajsa Ollongren. En ook minister Plasterk wil de positie van raadsleden verstevigen. Raadsleden kunnen meer tijd besteden aan hun volksvertegenwoordigende taak. We zijn er ook om de stad in de gaan en contact te leggen met Haarlemmers en te luisteren naar hun behoeften en wensen. Deze week vergadert de Haarlemse raad weer veel. De Kadernota is een van de belangrijkste documenten in het jaar, maar de Jaarrekening behandelen we als een agendapunt op een gewone raadsvergadering en over de Kadernota doen we een hele week. Dat kan vast korter. Andere steden waaronder Amsterdam laten zien dat het kan.
We krijgen na de zomer camera’s in de raadszaal. En een kortere behandeling van zowel de Begroting als de Kadernota, maakt het voor Haarlemmers ook beter te volgen.

D66 vraagt het Presidium met een voorstel te komen om de behandeling van de Kadernota en de Begroting volgend jaar in te korten. We hopen en verwachten dat een kortere behandeling op brede steun in de raad kan rekenen. En willen graag een reactie hierop van de raadsvoorzitter tijdens zijn termijn.

Om ook onszelf alvast te oefenen in beperking, dit jaar van D66 een kortere voordracht. Eerst algemeen beschouwend op financiën en daarna kaderstellend op een paar voor ons belangrijke beleidsterreinen.

Maar ik wil niet beginnen zonder iets te zeggen over Brexit. De EU moet hervormd worden, want ze sluit niet meer aan op de wensen en verwachtingen van de gewone mensen. Het toont wat D66 betreft ook aan dat we niet te lang moeten dralen met veranderingen. Dat geldt ook voor ons hier in de gemeenteraden. We hoeven niet te wachten op het Rijk. Wij willen graag nieuwe dingen proberen en daarvan durven te leren zoals bijvoorbeeld een nieuwe vergaderorde.
Brexit illustreert eens te meer dat er zich altijd onverwachte wendingen kunnen voordoen. En hoewel we hopen dat het economisch herstel zich zal doorzetten blijft het onzeker en is behoedzaamheid op zijn plaats.

Ondertussen zijn we alweer op de helft van deze raadsperiode. En als je al zo’n eind onderweg bent, dan moet je niet vergeten om je heen te kijken. En D66 ziet het volgende:
• Er is een sluitende meerjarenbegroting.
• De laatste bezuinigingen zijn ingevuld
(En daarmee is voorlopig een einde gekomen aan een immense bezuinigingsoperatie van zo’n 60 mln)
• Het programma Haarlem presteert is afgerond en dat zien we terug in meer control op de uitgaven.
• We zijn begonnen de enorme Haarlemse schuldenberg af te lossen.
(En de schuld daalt zelfs iets harder dan verwacht. (512 mln))
• De woonlasten dalen voor het 2e jaar op rij

Al met al zijn de gemeentefinanciën gezonder aan het worden. Voor D66 een prioriteit. Wij mogen toekomstige generaties niet opzadelen met onze uitgaven. Nu is het des te belangrijker om de discipline vast te houden. Niet te gaan verjubelen.

Maar D66 maakt zich ook grote zorgen over het gebrek aan realisatiekracht van investeringen. Deze investeringen zijn belangrijk; voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers van de stad. Wij vragen aan het college om ons dit jaar inzicht te geven in daadwerkelijke realisatie hiervan. Dit jaar zullen we kritisch kijken naar de uitvoeringskracht door de evaluatie van het Werken in Regie en aan de hand van het onderzoek van de rekenkamercommissie naar de Waarderhaven. D66 steunt de besluitpunt om per 2019 geen geplande investeringen uit het verleden nog achter ons aan te slepen. Dan moet de achterstand zijn weggewerkt. De financiële impact van de 3 decentralisaties bleef lang onduidelijk. Op de valreep voor dit weekend verstuurde het college een brief met meer zicht op de resultaten. Goed dat het college deze informatie meteen met ons deelt. In de complexe operatie van de decentralisaties is veel goed gegaan. Natuurlijk is niet alles is naar ieders tevredenheid verlopen, maar dat had ook niemand van te voren gedacht. Nu is het moment om zaken aan te pakken en te verbeteren. Wel vinden wij bijzonder jammer dat het beleid via rechterlijke uitspraken aangescherpt moet worden en dat het Rijk daar eerder onduidelijkheid over liet bestaan. Nu wij weten dat het eerste jaar van de decentralisaties ook financieel positief is afgesloten, weten we ook dat we ruimte hebben om verbeterpunten op te pakken. Op een budget van 108 miljoen, met alle financiële onzekerheden die we vooraf hadden, had het ook op een miljoenen tekort uit kunnen lopen. D66 is blij dat het niet zo is.

En vanuit de financiën over naar de Toekomst, want Haarlem moet vooruit. Haarlem denkt na over haar toekomst, want wie niet nadenkt over haar toekomst zal er geen hebben, zei ooit een Britse schrijver. Best bijzondere uitspraak eigenlijk met de Brexit nog vers in het geheugen. Maar goed, wij vinden het een goede zaak dat gesprekken die zijn gevoerd over Haarlem 2040 zijn georganiseerd door andere organisaties van buiten het gemeentehuis. D66 zou het mooi vinden om het komende jaar nog meer Haarlemmers te betrekken. Wij dagen het college uit om dit in de onder meer in de begroting dit nadrukkelijk terug te laten komen. En ja onze nieuwe bestuursstijl. Daar is inmiddels niets nieuws meer aan. Het is ook geen project met een eind datum. Het is gewoon onze Haarlemse bestuursstijl.

Haarlem heeft precies de goede omvang om te experimenteren met andere manieren om mensen te raadplegen en te betrekken. Meervoudige democratie heeft dat nu, volgens de VNG. Want bij een nieuwe wereld horen nieuwe woorden. En als dat ergens moet lukken dan toch in een stad waar veel betrokken mensen wonen.
Ann Demeester zei het mooi tijdens de opening van de week van de Haarlemse Toekomstvisie:
“Haarlem moet trots zijn op zijn ouderwetsheid met injectie van een vleugje progressiviteit.”

Progressiviteit is voor D66 van belang bij de volgende onderwerpen:
• Daadkracht op gebied van economie en wonen
• Duurzaamheid & bereikbaarheid
• Durf in sociaal domein

Economie en wonen
“Het is lastig te voorspellen voor waar de Nederlandse economie naar toe gaat, maar hij drijft wel op kennis”, aldus Alexander Rinnooy Kann in de Philharmonie. Daarvoor investeren we in onderwijshuisvesting en lijken een internationale school en universitair onderwijs in zicht.

Onze stad is een magneet voor veel mensen. In de Atlas voor Gemeenten is onze gemeente gestegen tot 4e aantrekkelijkste gemeente van Nederland. Het is een luxe dat zoveel mensen in Haarlem willen wonen en werken. Deze positie vraagt wel inzet van ons. Noblesse oblige.

Ons cultuur aanbod is onderdeel van onze aantrekkelijkheid. We hebben de brief van de heer Lampe van de Philharmonie over het beperken van de inflatiecorrectie goed gelezen. We vragen aan het college of zij een mogelijkheid zien om die beperkte korting tijdelijk te verzachten middels het begrotingsoverschot 2015.

Haarlem zal de komende jaren verder groeien. Meer mensen vragen ook om meer voorzieningen zoals onderwijs. En we moeten creatieve mensen ruimte blijven bieden om te ondernemen zoals bv Belcanto. College, welke investeringen zijn er nodig om deze groei te faciliteren en letterlijk voldoende ruimte te houden voor nieuwe initiatieven?

Ergens zal de benodigde ruimte voor bouwplannen gaan knellen met de woningbouwopgave. Voor D66 staat voorop dat bouwen in de groene zoom taboe is. Bouwen in Haarlem betekent kwaliteit toevoegen. Bij nieuwbouw projecten moeten ontwikkelaars echt uitgedaagd worden. Een goede aansluiting op de openbare ruimte en groen hoort daarbij. In de crisisjaren zijn we daar soms wel eens te lichtvaardig mee omgegaan. Die tijd is nu echt voorbij.
Haarlem moet ook vooruit op het gebied van transparantie. Moderne techniek maakt veel meer mogelijk.
Motie1: We dienen samen met GL, SP en PvdA de motie Wet Open Overheid in waarin de raad zich uitspreekt voor de wet Open Overheid.
Duurzaamheid en bereikbaarheid
Op lokaal niveau kunnen en moeten wij het verschil maken. De zware hoosbuien van de afgelopen weken waren qua intensiteit pas over vele decennia verwacht. We hebben al goede initiatieven om met dit water om te gaan zoals de operatie Steenbreek. Wethouder Sikkema, laten we ook in onze eigen openbare ruimte kijken waar we dit principe kunnen toe passen. Hoe ziet u dit?
Vorig jaar hebben we per motie gevraagd om regels die duurzaamheid belemmeren weg te nemen. We zijn verheugd dat Haarlem als 1 van de eerste gemeenten in Nederland zonnecellen binnen een beschermd stadsgezicht of op een gemeentelijk monument niet per definitie afwijst.

Het langzaam verkeer in onze gemeente neemt toe. Vanzelfsprekend blijft de auto van belang. Tegelijkertijd zorgt de elektrische fiets zorgt voor een revolutie en komen er meer en meer voetgangers. Dit vereist een helder kader voor de keuzes die hierover gemaakt moeten worden. De Structuur Visie Openbare Ruimte moet wat ons betreft dit kader worden.
College, hoe zorgt u er voor dat ondanks de groei fietsen en lopen leuk blijft in onze gemeente? Hoe voorziet u bijvoorbeeld in de groeiende stallingsvraag onder andere bij het station?

En college, wat zijn de uitkomsten van de gesprekken in de MRA met betrekking tot de bereikbaarheid van de regio en Haarlemse projecten als de Kennemer-en de Bernardtunnel waar we u vorig jaar om hebben gevraagd? Er verhuizen inmiddels vanuit Amsterdam meer mensen naar Haarlem dan naar Almere en toch hebben wij de indruk dat naar die OV en wegverbinding net iets meer geld gaat. Graag uw reactie.

Het Haarlemse nachtnet gaat bijna rijden. Het begin is er. Met de 2e kamer verkiezingen in zicht roepen wij alle partijen op om nu contact op te nemen met hun landelijke vertegenwoordigers om te pleiten voor het opnemen van Haarlem in het nachtnet in hun verkiezingsprogramma. Collega’s, ik hoor graag uw toezegging hiertoe terug in uw termijn.

College, nog specifiek over het Strategisch Plan Afval beheer. Bij een SPA heb ik toch andere associaties, maar dat terzijde. D66 is zeer voor het stimuleren van afvalscheiding. De commissie heeft zich helder uitgesproken dit te willen stimuleren met positieve prikkels. Dit lijkt nu niet terug te komen in beslispunt 8. College, heeft u deze oproep van de raad gehoord?
Tenslotte het sociaal domein
Zelf regie, zelfredzaamheid en eigen regie zijn termen die de nieuwe WMO veel gebruikt. Wij willen dat de decentralisaties werk maken van die transformatie. D66 wil met de vrijgemaakte innovatiebudgetten vernieuwing stimuleren. En bij innovatie moet het ergens ook mogelijk zijn om fouten te maken en daarvan te leren. Daar moeten we ons bewust van zijn.
De Sociale Wijkteams vormen de spil van het sociale domein. D66 wil dat de mensen in die teams hun verantwoordelijkheid ook echt kunnen nemen door budgetten te geven. Daarmee krijgen de teams doorzettingsmacht en kunnen ze het cliëntbelang altijd voorop zetten ook als regels in de weg zitten.
Motie 2: We dienen daarvoor de motie Mandatering en vrije maatwerkbudgetten in samen met GL, CDA en PvdA.
In de Huishoudelijke Ondersteuning ziet ook D66 ruimte voor verbetering. Het Actieplan en het Position Paper bevatten goede maatregelen. Voor D66 is ook de uitkomst van het cliënttevredenheidsonderzoek belangrijk. Laten we maar eens inzichtelijk krijgen wie tevreden is en wie niet.

Motie 3: D66 zet een stap naar voren en dient een motie in samen met PvdA, CDA en GL Wij vragen het college om zo snel mogelijk via een brief aan alle cliënten een herindiceringsronde aan te kondigen. En daarbij de cliënten die aangeven behoefte te hebben aan een herindicering voorrang te geven.
We steunen het college in het voornemen om bij re-integratie op de arbeidsmarkt steeds meer op maat en met regelluwe zones mensen te ondersteunen. Dat vergt durf en lef van het ambtenarenapparaat dat hiermee de uitvoering ingaat.
En tenslotte; natuurlijk levert Haarlem haar bijdrage aan de opvang van asielzoekers en vluchtelingen met een status. We zijn blij en trots met het warme welkom van zoveel vrijwilligers en de manier waarop zij de ‘Koepelaars’ de afgelopen tijd wegwijs hebben gemaakt in de stad. En D66 vindt dat we als stad meer kunnen. Voor de vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, wil D66 een vliegende start. Dat betekent snelle integratie met inzet op taal, studie en werk. We hebben daarom met andere partijen gevraagd om een sociaal actieplan. We hebben het college ook gevraagd de financiële consequenties van dat plan daarvan inzichtelijk te maken. We vinden dat we deze verantwoordelijkheid gezamenlijk moeten dragen, juist omdat we lering willen trekken uit decennia lang integratiebeleid..
Kortom: goede punten en ook grote zorgen in deze Kadernota. Waar we de reactie van het college op vragen. Uiteindelijk moet Haarlem er op vooruit gaan.”

De moties:

Motie Power to the Wijkteams: Geen woorden mandaten
Motie Nu Vooruit
Motie Wet Open Overheid