Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 9 juli 2018

 Kadernota 2018; Doe de goede dingen en doe ze goed

“Vanavond ben ik  als 6e aan het woord en ik ken jullie ook een beetje; de aandachtsboog kan niet altijd gespannen staan. Dus ik ging op zoek naar iets leuks om mijn betoog mee te beginnen. Ik dacht nog even of ik het stokje van Gideon van Driel zou overnemen om dan maar over de foto op de voorkant van de Kadernota te beginnen, maar met deze foto kon ik helemaal niets. Mijn man vroeg  of hij de mensen op de voorkant ergens van moest kennen. Had u door dat het om zonnepanelen op een dak ging? Ik laat die eer aan mevrouw de Raadt. En ik moest wat anders verzinnen.

Voorgaande jaren hing ik mijn betoog op aan 3 D’s, die nog al eens wisselden, maar daar maakte nooit iemand een punt van…. Nu staat het coalitieakkoord en Kadernota bol van die D’s, doen, durven, daadkracht, duurzaamheid, dat wel even mooi is geweest.

Dus ik houd het dit jaar gewoon wat simpeler. Wij hebben onze handtekening onder het coalitieakkoord gezet, dus wij kunnen ons vinden in de grote lijnen van deze Kadernota.

Bij de begroting vorig jaar gaf ik aan dat D66 4 uitdagingen zag voor de komende periode. De uitdaging van het doen van investeringen, uitdaging van groei van de stad, de uitdaging van de uitvoeringskracht en de uitdaging van de gezonde stad.

  • Investeringen

Vorig jaar zei ik hier dat er na 7 magere jaren weer ruimte komt om te investeren en dat dat ook nodig is. De stad groeit en heeft investeringen nodig. Investeringen in onderwijs, sport en spel, maar ook in klimaat, groen en bereikbaarheid.

Ik zei vorig jaar ook dat we daarvoor zullen we in de nieuwe raadsperiode opzoek moesten gaan naar een nieuw evenwicht. Een evenwicht dat recht doet aan de groei van de stad en ruimte maakt voor hoognodige investeringen.

Door verstandig financieel beleid en behoedzaamheid de afgelopen jaren, is ons schuldenniveau gedaald en is er net aan die ruimte ontstaan voor nieuwe investeringen. De stad heeft nog steeds een aanzienlijk hoger schuldniveau dan andere steden. Het is onze verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat ook toekomstige raden ook nog ruimte hebben om te investeren in wat er dan nodig is. De afgelopen jaren kregen we de geuzennaam de ‘ boekhouder van links’, deze hebben we ons toegeëigend en die rol blijven we vervullen.

In de beperking toont zich de meester, want ondanks een extra investeringsimpuls van 83 miljoen aan deze stad, kunnen toch niet alle wensen worden ingevuld. Zo had D66 onder andere graag nog meer geld uitgetrokken voor vernieuwing van de bibliotheek, de verbouwingsplannen van het Frans Hals en verbreding van de Waarderweg. Maar onderwijs is wat ons betreft het aller belangrijkste en dan volgen investeringen in andere voorzieningen in het kader van groei van de stad zoals sport, groen en bereikbaarheid.

Met 83 mln aan investeringen loopt de schuldquote op tot 120% bij gelijkblijvende omvang van de begroting. Dat laatste is een belangrijke toevoeging. Mocht de omvang van de begroting erg stijgen door meevallers, dan leidt dat niet automatisch tot meer ruimte voor investeringen. Ook de extra aflossingen op de schuld structureel en incidenteel, leiden niet tot meer investeringsruimte.

Ik wil hierbij het college oproepen om wijs en beheerst om te gaan met de 83 miljoen aan investeringen en ze niet te verbranden aan lapmiddelen als er onvoldoende geld is voor het echte werk. Schroom niet om voorstellen aan de raad te doen om investeringen te verschuiven tussen projecten als dat beter is. Doe de goede dingen en doe ze goed.  Want in the end, 83 miljoen, blijft 83 miljoen. En dat is een boel geld.

  1. Groei van de stad

Haarlem groeide de afgelopen 10 jaar met zo’n 10.000 inwoners. En we gaan verder groeien, vanwege de afspraken die we maakten om het aantal nieuw te bouwen woningen op te laten lopen tot zo’n 10.000. Het CBS rekent Haarlem ook tot een sterke groeier onder de middelgrote steden.  [1]

We willen tempo maken met bouwen, maar ook behoedzaam zijn met aandacht voor de voorzieningen van met name gezinnen. Ruimte voor onderwijs, sport en spel en voor groen, cultuur en bereikbaarheid. In Haarlem is het Goed Wonen en dat kan en moet wat D66 betreft zo blijven. We investeren daarom onder meer de komende jaren 27 mln in onderwijs. We verwachten dat onze wethouder daar voortvarend mee aan de slag gaat en zorgt voor een goede plek voor al onze kinderen.

D66 wil dat Haarlem niet alleen maar bereikbaar is voor Amsterdammers die hun huis goed kunnen verkopen. Door divers te bouwen voor verschillende doelgroepen, moet Haarlem bereikbaar blijven voor iedereen.  We maken daarom naast afspraken over sociale huur ook afspraken over percentages middeldure woningen. D66 wil tempo maken met bouwen en verwacht met deze afspraken bouwprojecten direct vanaf de start(notitie) van draagvlak te voorzien. Zo voorkomen we vertraging zoals we dat de laatste jaren veel gezien hebben door late bijsturing door de raad.

Tegelijkertijd zien we nog voldoende uitdaging voor de wethouder RO, in een markt waarin corporaties lang niet altijd de middelen hebben en bouwers geen werknemers kunnen vinden. Wethouder, kunt u toelichten hoe u van plan bent met deze uitdagingen om te gaan?

Ook de bereikbaarheid heeft aandacht nodig. Zeker in een groeiende stad. In deze Kadernota staan investeringen voor voetganger, fiets, openbaar vervoer én we investeren slim in ons autonetwerk, door de bestaande wegen effectiever te gebruiken.

De komende 4 jaar gaat D66 voor intensivering en professionalisering van lobbyactiviteiten om grote infrastructurele projecten in gang te zetten. Investeringen die we niet alleen kunnen dragen en een regionale functie hebben, zoals de regioring, waterberging en koppeling met metronetwerk van Amsterdam.

  1. Uitvoeringskracht en nieuwe democratie

Goed wonen, begint voor veel Haarlemmers bij de openbare ruimte. Het aanzien van de stoep, het fietspad en de weg is cruciaal voor het vertrouwen van inwoners in hun gemeente. Helaas hebben we de afgelopen jaren gezien dat een aantal complexe projecten en groot onderhoud, nog niet altijd soepel lopen. Ik noem bv een brandveilige Waarderhaven.  De uitdaging zit in het aansturen en uitvoeren van de projecten en ook de communicatie met belanghebbenden moet altijd goed zijn. In de dialoog tussen de gemeente en haar inwoners, moet de gemeente altijd helder aangeven wat de kaders zijn, waarover mensen nog kunnen meedenken en waarover niet. Misverstanden daarover leiden namelijk snel tot grote onvrede bij mensen terwijl dat niet altijd nodig is. We vragen daarnaast van het college hoe zij voldoende uitvoeringskracht gaat realiseren om de ambities uit onze Kadernota waar te maken.

We hebben gehoord dat de portefeuille overheidsparticipatie omgedoopt is tot Nieuwe Democratie. Dat dekt de lading beter vinden wij. Het gaat namelijk om het vinden van nieuwe verhoudingen tussen overheid en inwoners. Het thema staat niet aflatend hoog op de agenda van D66 en wachten de plannen van de nieuwe wethouders met grote belangstelling af.

  1. Gezond Haarlem

Ik heb 3 uitdagingen genoemd. Ik wil daar voor de volgende periode nog een 4e aan toevoegen. Die van een Gezond Haarlem. De gezondheidsverschillen die zijn ontstaan tussen groepen mensen, vinden we zorgelijk. Gezonde mensen zijn ook gelukkiger en vice versa. Dat gunnen we iedereen. De onderhandelingstafels voor Nationaal Preventieakkoord zijn van start. Haarlem heeft al een integrale nota volksgezondheid is opgeleverd door het vorige college, de basis ligt er het is nu zaak daarmee aan de slag te gaan en het onderwerp breder te trekken.

Gelijke kansen in dit leven starten met goed onderwijs, gezondheid en toegang tot werk. Voor hen die zorg of meer hulp behoeven staan we klaar. We hebben de afgelopen periode de handschoen van de 3 grote decentralisaties opgepakt en de zorg dichter bij mensen georganiseerd. Recent hebben we gezien dat de regionale aanpak van de jeugdwerkeloosheid daarin succesvol is. Ook de omgekeerde toets is een pracht voorbeeld van de mens en zijn eigen regie centraal stellen. Bij deze toets kan er beer maatwerk geleverd worden in de WMO en bijzondere bijstand, want het beoogde effect centraal en niet de procedure.

Een sociale stad is meer dan zorg leveren aan hen die het nodig hebben; het is ook mensen helpen gezond en vitaal te blijven en daarin hun eigen regie te kunnen nemen zonder betuttelend te zijn. Het gaat ook om leefbaarheid, toegankelijkheid en bevorderen van sociale samenhang door cultuur.

De raad onderstreept het belang van cultuur met het ondersteunen van de viering van het cultuurjaar met 300.000 eur. Vanaf september gaat dat echt los met grote tentoonstellingen, 50 jaar Toneelschuur en 100 jaar Stadsschouwburg. Wat maakt dat ons trots in Haarlem te wonen.

Maar goed ik had het over een gezonder Haarlem.
10 punten uit deze Kadernota die leiden tot een Gezonder Haarlem:

  • Inzet op energietransitie (warmtenet)
  • Ambities met betrekking duurzame mobiliteit
    (Structuur Openbare Ruimte en kwaliteitsimpuls voor lopen, fietsen en OV)
  • Investeren in sport
  • Duurzaam bouwen
  • Impuls voor (kleine) culturele instellingen
  • Investeren in de bibliotheek
  • Verbeteren van de aanpak van het granieten bestand
  • Verbeteren van de aanpak van schulden.
    (want leven met schulden en zonder werk is aantoonbaar ongezonder)
  • Vergroenen van de stad
  • Water in de stad

Tenslotte

Ik heb verteld over 4 uitdagingen, die van investeringen, groei van de stad, uitvoeringskracht en nieuwe democratie en de gezonde stad. College; doe daarvoor de goede dingen en doe ze goed.

[1] Dat betekent waarschijnlijk dat niet iedereen die in Haarlem zou willen wonen, dat ook kan. De vraag overtreft simpelweg het aanbod.
CBS- groei 15,8% tot 2030