Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 5 november 2018

Begroting 2019; Mensen willen wel veranderen, maar niet veranderd worden

Dit keer doen we het anders. Het heeft wat voeten in de aarde gehad. Bij de Kadernota 2016 vroeg ik het Presidium met een voorstel te komen voor een andere en kortere behandeling van de begroting. We hadden er zelf een speciale commissie voor Nieuwe werkwijzen, maar die was deels tegen haar eigen voorstel. En ik moest denken aan een uitdrukking, die ik eens leerde “Mensen willen wel veranderen, maar niet veranderd worden.”
Soms moet je iets durven proberen. Misschien werkt het dit keer niet optimaal, maar we zijn in ieder geval begonnen met veranderen en we maken het samen vast alleen maar beter.

Dan over de begroting zelf. In principe zou die niets nieuws moeten bevatten ten opzichte van de Kadernota. Ik wees toen op de 4 uitdagingen voor Haarlem:
1) Investeringen
2) Groei van de stad
3) Nieuwe democratie
4) Gezond Haarlem

Om die uitdagingen het hoofd te bieden zetten we met deze begroting concrete stappen. Onze investeringsagenda met daarin speerpunten onderwijs, groei van de stad en duurzaamheid leggen we deze week vast in het Investeringsplan. Bij een groeiend Haarlem hoort een betere bereikbaarheid. Mede naar aanleiding van vragen van D66 staat de deur voor deelname aan de Vervoerregio Amsterdam op een kier. We vragen de wethouder, de voet tussen deze deur te zetten. Haarlem moet daar aan tafel zitten waar de keuzes gemaakt worden.
In dat licht wil ik ook aanhalen dan zo’n tien jaar geleden deze raad heeft besloten geen OV-tunnel onder het Spaarne aan te leggen en daarmee een bijdrage van de provincie van 100 miljoen misliep. Wij vragen aan de wethouder, maar indirect ook aan de provincie , met de verkiezingen van Provinciale Staten in het vooruitzicht, wat
is de volgende stap? Het moge duidelijk zijn dat voor een volgende stap in de bereikbaarheid van Haarlem echt grote, gezamenlijke investeringen nodig zijn. Nu zelfs de BOVAG aangeeft dat we ons moeten afvragen of de kudden heilige
koeien in een stadscentrum in de huidige omvang kan blijven bestaan. D66 wil op het gebied van auto delen stappen zetten en we vragen de wethouder toe te zeggen deel te nemen aan de Green Deal autodelen.
De Green Deal Autodelen is een publiek-private samenwerking met als doel om autodelen te versnellen met diverse partijen.

Met betrekking tot het verbeteren van de leefbaarheid in onze toch al drukke stad, kondigen we een initiatiefvoorstel aan: “30 km per uur in alle straten behalve doorgaande wegen.” De kosten hiervoor kunnen gedekt worden uit het beleidsveld openbare ruimte.

Met betrekking tot de houdbaarheid van de begroting zelf gaat onze grote zorg nu uit naar de groeiende tekorten in het Sociaal Domein. Het grootste deel daarvan komt door de tekorten op de Jeugdzorg. We zien onze kwetsbare Jeugd geconfronteerd met wachtlijsten (11 tot 32 weken) . Daarnaast zien we landelijke afspraken met betrekking tot het landelijke abonnementstarief WMO op ons afkomen. De Rijksbijdrage zal zeer waarschijnlijk onvoldoende zijn om de uitgaven te dekken. College, gelet op de nadelige ontwikkelingen in et Sociale Domein. Hoe wenst u de raad op de hoogte te houden en hoe gaat u bijsturen ten einde onze uitgaven in en inkomsten in balans te
houden.? Kunnen wij aanvullende voorstellen verwachten?

Ook zorgen met betrekking tot de ontwikkeling van woonlasten. 10% is stijging van de woonlasten is echt veel. Daarom ook goed om te zien dat het college dat het extra budget voor de implementatie van het Strategische Plan Afvalbeheer niet doorberekent in de afvalstoffenheffing. De ambitie van het SPA staat als een huis, maar wat D66 betreft gaat u sober om met de uitgaven. Wethouder, graag uw reactie op deze ontwikkelingen.

Dan de begroting zelf. Hij is veel te dik. Met deze obese begroting, geeft het college geen goed voorbeeld, want het is niet gezond. D66 vraagt het college serieus werk te maken van een dunnere begroting, die echt over de begroting gaat. Digitaal kan er naar onderliggende stukken worden gelinkt, waardoor de begroting zelf niet vol dubbele teksten hoeft te staan. Een leesbaardere begroting is goed voor het college, zeker goed voor de raad, maar het helpt ook onze inwoners.
Een begroting hoort niets nieuws te bevatten. Toch las ik een verhandeling van het donutmodel van wetenschapper Kate Raworth, die daar onlangs internationale bekendheid mee verwierf. Heel interessant , maar hoort wat D66 betreft niet thuis in een begroting. Wij steunen daarom ook de PvdA motie om volgend jaar een concreet en praktisch stappenplan om tot een klimaatbegroting te komen en apart voor te leggen aan de raad. In dat voorstel zien we dan ook graag terug de voortgang rondom de motie “Met minder regels op weg naar een Duurzaam Haarlem” uit 2015, dat onder meer oproept jaarlijks in de duurzaamheidsmonitor te rapporteren voer duurzaamheidsbevorderende maatregelen.

Tenslotte. College. Deze begroting bevat weinig verassingen en dat hoort ook zo.
Wel hebben wij een aantal zorgen over onze uitdagingen en groeiende tekorten. We
wachten uw reactie af.”