Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 12 maart 2021

Kleinere klassen zorgen voor betere kwaliteit en minder verzuim

D66 wil kleinere klassen in het onderwijs. We vragen de visie van John Brewster. John is in 2019 gekozen als bestuursvoorzitter van D66 Haarlem. Op het moment is hij docent Recht en voorzitter van een ondernemingsraad.  Als bestuurder bij verschillende landelijke onderwijsorganisaties maakt hij zich hard voor het beroepsbeeld van leraren. We laten zijn licht schijnen op grote klassen in Nederland en vooral; hoe kan het beter?

Scheve verhouding 

“Als docent, maar vooral als voorzitter van een ondernemingsraad en bestuurslid van de landelijke OR-platform is dit een zeer belangrijk thema. Zo’n dertig procent van de leerlingen zit in een groep die groter is dan 25 leerlingen. Ongeveer vier procent zit in een groep van dertig of meer. Maar de onderwijsvakbond hanteert enkel gemiddelden. Daar zit een denkfout, want gemiddelde klassen bestaan alleen in theorie,” legt John uit.

“Het is weliswaar een ingewikkeld verhaal, maar de overheid heeft een bekostigingssysteem waarbij aan de hand van de type school, type opleiding of type leerling de verhouding ongeveer 18: 1 is.  Dus op 18 leerlingen krijgen onderwijsinstellingen één voltijd docent bekostigd. Door de overhead en andere bedrijfskosten merken wij dat de verhouding vaak 32: 1 wordt. Draaien aan de grootte van klassen is dus een makkelijke oplossing geworden bij het lerarentekort en het kunnen bekostigen van de overhead. Het moge duidelijk zijn dat er dus geen enkele didactische of pedagogische reden zijn die de ongewenste klassengrootte rechtvaardigt. Integendeel, klassengrootte vergroot de werkdruk van docenten en heeft een bewezen negatieve invloed op het veilig leerklimaat.”

Kleinere klassen verhoogt kwaliteit 

Het verkleinen van ‘plofklassen’ hangt direct samen met het verhogen van de kwaliteit van het onderwijs, zegt John.

“De laatste jaren is hier veel onderzoek naar gedaan. Hoe kleiner de klas, hoe beter de leerprestaties. Kleine klassen leveren relatief gezien de grootste leerwinst op, vooral leerlingen uit achterstandssituaties profiteren van kleinere groepen. Wij kunnen gerust stellen dat kleinere groepen een voorwaarde is om kwalitatief hoogwaardig onderwijs te kunnen bieden. Kleinere klassen voorkomen dat starters uitvallen. In kleine klassen is minder onrust, minder wangedrag, een betere sfeer en wordt meer geleerd en bevorderen de arbeidsvreugde van de leraar.”

Bovendien kunnen kleinere klassen zorgen voor minder verzuim.
“Een kwart van de startende leraren stopt in de eerste vijf jaar. Te grote klassen blijkt een van de drie redenen waarom zij het vak verlaten. Daarnaast is het ziekteverzuim in het onderwijs hoog. Grote klassen verhogen de werkdruk en ik denk ook het ziekteverzuim.”

Voorkom vlucht uit de klas

Als startpunt moeten we toch echt eerst op zoek naar extra docenten, waar halen we die vandaan?

“Is het te betalen en waar vind je de docenten? Dat is inderdaad een vraag die je vaak hoort van mensen die meestal meer van economie dan van onderwijs iets af weten. Het is echter een terechte vraag als je vraag waar je de docenten vandaan moet halen als het onderwijs kampt met een imagoprobleem, die het beroep niet aantrekkelijk maakt. Te grote klassen, hoge werkdruk met een te laag salaris.”

“Persoonlijk vind ik niet dat de salaris van docenten te laag is, wat er speelt is dat de carrièremogelijkheden zich beperken als je besluit leraar te worden en vooral te blijven. Je status en salaris stijgen binnen onderwijsland recht evenredig aan de aantal uren dat je NIET voor de klas staat. Wie dus meer wil verdienen binnen het onderwijs moet de vlucht uit de klas maken. Klassenverkleining kan dus budgetneutraal gebeuren door als eerst de vervuiling aan te pakken. Binnen het onderwijs is er een aanzienlijk deel van het personeel die leraar is maar niet voor de klas staat. Laten we daar eens mee beginnen. Goed onderwijs is naar mijn mening de voorwaarde voor een gezonde economie “and the teachers  are the candle of society “. Sluit John af.

Wil je meer weten over de onderwijsvisie van D66. Kijk dan hier voor alle standpunten van D66.